Vlinders
op het Pieterpad tijdens het vlinderwandelweekend
Tijdens het wandelweekend op het Pieterpad kunt u verschillende vlinders tegenkomen. Hieronder staan er een aantal beschreven. Klik op de soortnaam voor meer informatie.
De lijst is gebaseerd op soorten met een hoge trefkans. In augustus zijn namelijk niet alle vlinders actief. De dagpauwoog bijvoorbeeld, vliegt voornamelijk in juli en is dus in augustus niet zoveel meer te zien. Daarom staat hij niet in de lijst vermeld. Dat betekent natuurlijk niet dat u deze vlinder niet kan zien vliegen!
Staat de vlinder die u gezien heeft niet in de lijst? Neem dan eens een kijkje op Vlindernet.
U kunt hier ook een handige vlinderzoekkaart downloaden, die u mee kunt nemen onderweg.
AURELIA'S
De familie van de aurelia's is een bonte verzameling. Vleugels van aurelia's kunnen een grote variatie aan tekening hebben. De vlinders zijn vaak groot tot middelgroot, en de meeste grote vlinders die we in onze tuin vinden behoren tot de aurelia's. Foto: Henk Bosma |
Atalanta Deze vlinder is grotendeels zwart, met een brede roodoranje band op elke vleugel en witte vlekken op de toppen. Atalanta's zijn trekvlinders: vanuit Zuid-Europa trekken ze ieder jaar richting Nederland; de vlinders die hier geboren worden trekken in het najaar weer naar het zuiden. Je kunt de atalanta vinden op allerlei nectarplanten. |
 Foto: Henk Bosma |
Gehakkelde aurelia De rupsen van deze vlinder leven op de bovenkant van de bladeren, waar ze niet opvallen omdat ze net een vogelpoepje lijken. De vlinders zelf zijn gemakkelijk te herkennen aan de 'gehakkelde' vleugels. Op de onderkant van de vleugel bevindt zich een kleine, opvallende witte C. |
 Foto: Fons Bongers |
Kleine vos Deze vlinder is oranje met zwarte en gele vlekken op de voorvleugel en blauwe vlekjes in de achterrand. De onderkant van de vleugel is donkerbruin. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende soorten planten. Het mannetje houdt vanaf het middaguur een territorium bezet en verdedigt dat tegen indringers. |
 zomervorm Foto: Ab Baas |
Landkaartje De voorjaarsvorm en zomervorm van deze vlinder zien er totaal verschillend uit. De vlinders die in het voorjaar vliegen zijn oranje, de zomervlinders hebben een donker uiterlijk. Dit heeft te maken met de hoeveelheid licht en warmte die de pop krijgt. Tijdens de Pieterpadwandeling kunt u vlinders van de derde generatie tegenkomen. Die zijn meestal ook donker van kleur, maar er bestaat ook een mixvorm: half oranje en half donker. Kijk eens op de meidoorn, bosdruif of marjolein om ze te zien. |
 Foto: Ab Baas |
Kleine parelmoervlinder (zeldzaam) De bovenkant van de vleugels is oranje met zwarte stippen. De onderkant van de achtervleugel heeft opvallende, grote ovale zilverkleurige vlekken. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende planten, zoals koninginnenkruid en slangenkruid. Ze zonnen veel op open plaatsen op de grond of op een muur, maar vliegen snel weg als ze te dicht benaderd worden. |
 Foto: Nicoliene Peet |
Bont zandoogje Een bruine vlinder met gele vlekjes. De vlinder komt in heel Nederland voor, en de rupsen leven van verschillende grassoorten. De vlinders voeden zich met honingdauw, sap van vruchten en met nectar van onder andere de bloemen van bramen. De mannetjes gedragen zich opvallend territoriaal en verjagen alles wat hun territorium binnen komt vliegen. |
 Foto: Henk Bosma |
Argusvlinder In de Griekse mythologie was Argus een wezen met honderd ogen die altijd alles in de gaten hielden. De naam die deze vlinder heeft is daarom goed gekozen: op de onderkant van de vleugels zitten namelijk allemaal zwart met witte stippen die precies op ogen lijken! Het mannetje zit vaak op wacht om zijn territorium te beschermen. Met 'Argusogen' houdt hij dan alles in de gaten. |
 Foto: Ab Baas |
Hooibeestje De bovenkant van de vleugels van het hooibeestje is oranje met een smalle bruine rand. Meestal zit het hooibeestje met zijn vleugels gevouwen in het gras en valt daardoor niet op. De vlinders zoeken nectar in ruigten en bloemrijke graslanden op allerlei soorten planten. |
 Foto: Henk Bosma |
Heivlinder De bovenkant van de vleugels is grijsbruin met een brede oranje band. De heivlinder zit graag op de grond, in het zand. De onderkant van zijn vleugels zorgt daarbij voor een goede camouflage. Wordt hij toch ontdekt door een vijand, laat hij zijn fel oranje bovenkant zien. Hopelijk laat hij zijn belager zo schrikken, dat hij net tijd genoeg heeft om weg te vliegen. |
 |
Distelvlinder Distelvlinders zijn grote vlinders en met hun oranje-zwarte tekening erg opvallend. Ieder voorjaar trekken distelvlinders uit Afrika naar het Noorden. Als ze geluk hebben komen ze hier in de loop van mei aan. Zit het mee en gaat het ze - letterlijk - voor de wind en kunnen duizenden distelvlinders hier arriveren. Ze zoeken een partner en planten zich voort. Vervolgens sterven ze, maar in augustus komt de nieuwe generatie weer uit de pop. |
WITJES
De leden van de vlinderfamilie witjes zijn lang niet altijd wit! De citroenvlinder bijvoorbeeld, is geel tot groen. Opvallend aan deze vlinders is, dat ze meestal maar één of twee kleuren hebben. In tegenstelling tot de meeste andere dagvlinders hebben de witjes meestal geen ingewikkelde tekening op de vleugels. Foto: Henk Bosma |
Klein geaderd witje Een veel voorkomende vlinder, die je overal in Nederland kan zien. Hij is herkenbaar aan de grijsgroene strepen (aders) op de onderkant van de vleugels. Van de drie koolwitjes heeft het klein geaderd witje de meeste voorkeur voor vochtige plaatsen. |
 Foto: Henk Bosma |
Klein koolwitje Het meest voorkomende witje in Nederland. Het klein koolwitje heeft niet zo veel zwart op de vleugeltoppen en twee zwarte vlekjes op de voorvleugels. Het groot koolwitje lijkt hier sterk op maar is heel wat groter en het zwart op de vleugels loopt veel verder door. |
 Foto: Henk Bosma |
Groot koolwitje Het groot koolwitje is een relatief grote witte vlinder, met opvallende zwarte vleugeltoppen. Ook heeft het vrouwtje grote zwarte vlekken op de voorvleugels. Het groot koolwitje is heel wat groter dan het klein koolwitje, en heeft duidelijk meer zwart op de vleugeltoppen. |
 Foto: Henk Bosma |
Citroenvlinder De mannetjes doen hun naam eer aan en zijn felgeel gekleurd. De vrouwtjes zijn wat bleker geel tot crèmekleurig. De vlinders zijn vooral te vinden op plaatsen waar veel nectarplanten groeien. Zelfs op tientallen meters afstand is in het bos een patrouillerend mannetje van de citroenvlinder te herkennen. |
BLAUWTJES
Zoals witjes niet altijd wit zijn, zijn blauwtjes niet altijd blauw. Er behoort een heel scala aan vlinders tot de familie van de blauwtjes. Er zijn blauwe blauwtjes, bruine blauwtjes, maar ook kleine pages en vuurvlinders behoren tot de familie van de blauwtjes. Foto: Kars Veling |
Boomblauwtje De bovenkant van de vleugels is lichtblauw met zwarte randen, de onderkant van de vleugels is zilvergrijs met kleine zwarte stippen. Het boomblauwtje is het blauwtje wat het meest in Nederland voorkomt. De vlinders voeden zich met honingdauw, sap van bloedende bomen en nectar. De vlinders vliegen meestal vrij hoog langs bomen en struiken. |
 Foto: Ab Baas |
Bruin blauwtje (zeldzaam) Hoewel het bruin blauwtje wel een blauwtje is, zijn zowel het mannetje als het vrouwtje bruin gekleurd. Over de vleugels loopt een opvallend oranje geblokt patroon. Het is een zeldzame vlinder: in Zuid-Limburg heeft hij enkele populaties, die aansluiten bij het voorkomen in Duitsland en België. Het bruin blauwtje lijkt erg op het veel meer voorkomende icarusblauwtje. Het bruin blauwtje heeft echter nooit blauwe bestuiving, niet op de onderkant en niet op de bovenkant van de vleugels. Zie je blauwe schubben, dan heb je met een icarusblauwtje te doen. |
 Foto: Kars Veling |
Icarusblauwtje De bovenkant van de vleugels van dit kleine vlindertje is bij het mannetje blauw en bij het vrouwtje bruin. Sommige vrouwtjes hebben een sterke blauwe bestuiving, maar er komen ook bruine vrouwtjes voor. De vlinders voeden zich met nectar van vooral vlinderbloemigen en vliegen meestal laag boven de vegetatie. Ze brengen de nacht door in groepjes, waarbij ze met de kop naar beneden in de vegetatie hangen. |
 Foto: Fons Bongers |
Kleine vuurvlinder De kleine vuurvlinder is mag dan wel rood zijn: hij behoort toch tot de blauwtjes. Hij is duidelijk kleiner dan de algemene koolwitjes. Zodra hij gaat zitten gaan de vleugels open en zie je de warm oranje bovenvleugel, met zwarte stippen erop. De mannetjes van deze vlindersoort zijn echte heethoofden. De mannetjes zitten boven op hun plant fanatiek op de uitkijk. Ze passen er goed op dat andere mannetjes niet te dicht in de buurt komen. Komen er toch indringers in hun territorium, dan jagen ze die met een hoop gefladder weg. Kleine vuurvlinders moet u zoeken op mooie bloemrijke graslanden, duinen en bermen. Daar staan voldoende nectarplanten waaruit vlinders drinken. |
 Foto: Henk Bosma |
Bruine vuurvlinder (zeldzaam) De bruine vuurvlinder is een zeldzame vlinder.Langs het Pieterpad zult u hem in Limburg dan ook niet tegenkomen. Vlinders zijn in deze tijd vooral te vinden op struikhei, gewone dophei en akkerdistel. De bovenkant van de voorvleugel van het mannetje is bruin met een oranje rand. Bij het vrouwtje is de bovenkant van de voorvleugel oranje met zwarte vlekken. In Nederland staat de bruine vuurvlinder op de Rode Lijst als zeldzaam. |
 Foto: Ab Baas |
Sleedoornpage (zeldzaam) De sleedoornpage is in Nederland heel zeldzaam. De bovenkant van de vleugels is donkerbruin; bij het vrouwtje bevindt zich op de voorvleugel een grote opvallende oranje vlek. De onderkant van de vleugels is lichtbruin tot oranje. Aan de achtervleugel bevinden zich opvallende 'staartjes'. De mannetjes scholen samen in de kruinen van vrijstaande bomen (de ontmoetingsbomen) en maken van daaruit korte, dwarrelende vluchten. Doordat de vlinders veel boven in de bomen leven, worden ze slechts weinig gezien. Ze zetten hun eitjes af op sleedoorn, dus in sleedoornstruwelen kunt u deze vlinders tegenkomen. |
DIKKOPJES
Dikkopjes zijn tamelijk kleine vlindertjes, met een dik lijf en relatief hele kleine vleugeltjes. Als u eenmaal een dikkopje gezien heeft, zult u ze in het veld altijd in één oogopslag kunnen herkennen. Foto: Fons Bongers |
Kommavlinder (zeldzaam) Dit zeldzame vlindertje dankt zijn naam aan de kommavormige vlek die vlak bij het lichaam zit. De onderkant van de achtervleugel is grijsgroen met enkele opvallende witte vlekjes. De kommavlinder hoort bij de familie van de dikkopjes: die zijn relatief klein en hebben een brede kop. Belangrijke nectarplanten van de kommavlinder zijn slangenkruid, akkerdistel, watermunt en koninginnenkruid. |
NACHTVLINDERS
 Foto: Jan van der Straaten |
Spaanse vlag (zeldzaam) De Spaanse vlag is een dagactieve nachtvlinder, die in Nederland alleen in Zuid-Limburg voorkomt. Hij is goed te herkennen aan de zwarte voorvleugel met crèmekleurige strepen en de rode achtervleugel. Op warme dagen zijn de vlinders actief en bezoeken ze bloemen van onder andere vlinderstruik, koninginnenkruid en distels. Ze vliegen ook ´s nachts. |
 Foto: Nicoliene Peet |
Kolibrievlinder De kolibrievlinder is, net als de atalanta, een trekvlinder die vanuit Zuid-Europa naar Nederland komt. In de zomer kun je hem overal in het land tegenkomen. De vlucht van deze vlinder is erg opvallend: overdag vliegt hij snel heen en weer en blijft stil in de lucht hangen als hij nectar uit de bloemen zuigt. Hij lijkt daarbij net een kolibrie! De kolibrievlinder behoort tot de pijlstaartfamilie. De naam van deze familie is te danken aan de rups: aan het eind van het rupsenlijfje zit een grote stekel. |
 Foto: Henk Bosma |
Gamma-uil De gamma-uil is een trekvlinder die van half mei tot september in heel Nederland te zien is. Overdag en in de avond vliegt hij, op zoek naar nectar. Hierbij is hij niet kieskeurig, maar snoept van vele bloemen- en plantensoorten. Na de zomer vertrekt hij weer naar warmere gebieden. De gamma-uil behoort tot de familie van de uilen. Als de vlinder aan het opwarmen is, trillen de vleugels een beetje. Ook andere vlindersoorten van de uilenfamilie doen dit |
||